Federatie Groningen-Drenthe - Sportvisserij Nederland

Volgens de grote enquête die we in 2007 onder alle Drents/Groningse VISpas-houders hebben gehouden, zijn de 50.000 leden van onze federatie best tevreden over de vangsten in onze regio. Over de bereikbaarheid en bevisbaarheid van de oevers neemt het enthousiasme de laatste jaren echter af. Tel hierbij op de klachten over dichtgroei van de watergangen in de afgelopen twee zomers en het beeld ontstaat dat het niet altijd eenvoudig meer is een plekje aan de waterkant te vinden waar je de ruimte hebt lekker te vissen. Meer dan een derde van al onze Vispashouders is ouder dan 60. Juist voor de senioren is het belangrijk dat de oevers goed toegankelijk blijven.

Voldoende aanleiding voor de federatie om in 2009 in samenwerking met Sportvisserij Nederland de bevisbaarheid en toegankelijkheid van de oevers in Drenthe en Groningen in kaart te gaan brengen. De collega-federaties die samenwerken in de interProvinciale Organisatie Sportvisserij (POS) kwamen met een inspirerend voorbeeld. In 2008 verscheen namelijk de Visoever-atlas van de POS: een lijvig boekwerk met een beschrijving, kaartje en foto van alle visoevers in hun werkgebied.

Inventarisatie en overleg
In samenwerking met de aangesloten verenigingen is de federatie begin 2009 gestart met het in kaart brengen van allereerst de belangrijke visoevers in de regio. Deze wateren – het gaat hier al om meerdere honderden – worden vervolgens beoordeeld op toegankelijkheid en bevisbaarheid. Bovendien worden van ieder water foto’s gemaakt. Alle gegevens komen in een digitaal systeem dat uiteindelijk aan het eind van het jaar moet resulteren in de Oeveratlas Groningen Drenthe.
De volgende stap is de wensen- en knelpunten die in kaart zijn gebracht af te stemmen met de water- en oeverbeheerders.
Er zijn tal van knelpunten te bedenken: het afsluiten van een dijk langs het kanaal voor auto’s, waardoor de visstek onbereikbaar is geworden, bordjes met verboden toegang die opeens bij de visstek staan, een onbegaanbaar pad naar een invalidensteiger, de steiger zelf die nodig aan onderhoud toe is…

Natuurlijke inrichting
Naast bestaande knelpunten, moeten we ook rekening houden met ingrepen aan onze oevers die in de nabije toekomst staan te gebeuren. Europese regels schrijven voor dat de Europese landen serieus aan de slag moeten met de verbetering van hun wateren. De waterbeheerders zijn verplicht te zorgen voor een betere ecologie, ondermeer door de aanleg van vispassages en van natuurvriendelijke oevers. Dit betekent dat de komende jaren vele tientallen kilometers oevers langs de kanalen en vaarten in Groningen en Drenthe zo worden ingericht dat de natuur zich in en langs de waterkant kan ontwikkelen. Aan stromende wateren (beken) stelt ‘Europa’ nog hogere eisen. Het rechttrekken en verstuwen van het merendeel van onze beken, zoals dat in de vorige eeuw voortvarend is uitgevoerd, moet zo veel mogelijk ongedaan worden gemaakt door de aanleg van vispassages, herstel van de meandering en verdere verbetering van de inrichting en waterkwaliteit.
De waterschappen volgen ons oever-project met grote interesse. Zij willen graag draagvlak voor hun werkzaamheden. Met het oeverproject kunnen we voorkomen dat bijvoorbeeld een natuurvriendelijke oever juist op een populaire visoever wordt aangelegd in plaats van een stuk verderop of aan de overkant. Ook kunnen de waterschappen bij het opstellen van hun planning voor onderhoud wat meer aandacht besteden aan de aangegeven belangrijke visoevers. Dit vraagt veel overleg tussen federatie en de waterschappen.
Het doel van het project Visoevers is het behoud, en waar mogelijk verbetering, van de vismogelijkheden in Groningen en Drenthe.

Vis profiteert van meer natuur
In feite was de goede toegankelijkheid van veel wateren zoals we die tot eind vorige eeuw gewend waren, het gevolg van beheer en onderhoud waarbij nauwelijks aandacht was voor de natuur (met inbegrip van de visstand) in en langs de wateren. Jaarlijks werden zowel de ondergedoken waterplanten als de oeverplanten rigoureus kort gehouden. Schouwpaden langs de wateren waren geschikt voor zwaar waterschapsmaterieel en… voor sportvissers die daar alle ruimte hadden. Goed voor vissers misschien, maar voor de visstand is het veel beter wanneer de wateren wat natuurlijker ingericht zijn, met ondergedoken waterplanten en een mooie oevervegatie. Immers: vissen hebben waterplanten nodig, bijvoorbeeld om hun kuit af te zetten, om te schuilen en om naar voedsel te zoeken. Een soort als de snoek kan niet leven zonder waterplanten.

Wedstrijdoevers: deze oevers, met name van grotere kanalen, hebben over een aanzienlijke lengte zo veel mogelijk dezelfde omstandigheden. Binnen het federatiegebied is behoefte aan een aantal wedstrijdoevers waar ook grotere wedstrijden plaats kunnen vinden. Het parcours van een federatie- of Nederlands kampioenschap heeft zelfs een lengte van meerdere kilometers. Wedstrijdoevers moeten optimaal toegankelijk zijn, ook met auto’s, want wedstrijdvissers hebben veel materiaal bij zich.

Recreatieoevers: deze oevers hebben een goede toegankelijkheid, ruimte om de auto in de buurt weg te zetten en bieden de hengelaar een veilige en prettige plek om te vissen. Hier en daar een onderbreking van bijvoorbeeld een rietkraag of andere bergoeiing verhoogt de aantrekkelijkheid.

Struinoevers: dit zijn de oevers voor de actieve visser die met kunstaas vist op snoek of met de vliegenhengel er op uit trekt. Een paar laarzen is geen bezwaar. Voorzieningen als een hekoverstapje of een plank over een dwarssloot zijn voldoende. Wel van belang is dat het water zelf bevisbaar blijft. Veel begroeiing is prima, maar volledige dichtgroei niet. Hier zal ook de vis schade van ondervinden.